काठमाडौँ । मार्च १५ अर्थात् उपभोक्ता अधिकार दिवस । ‘सुरक्षित उत्पादन, विवेकशील उपभोक्ता र जिम्मेवार प्रशासन भन्ने नारासहित विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस विश्वभर मनाइँदै गर्दा नेपालका उपभोक्तालाई ग्यासको कृत्रिम अभावले चुलो बाल्नै सकस छ । अर्कातिर खाने तेल र चामलको अस्वभाविक मूल्य वृद्धिको मार पनि छ ।
पश्चिम एसियामा बढ्दो द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएका समस्या यहाँ देखाएर व्यापारीहरूले मूल्य बढाउने र कृत्रिम अभाव सिर्जना गरिरहेका छन् । बजारमा बढ्दो कालोबजारी नियन्त्रण गर्नु नियामक निकायले सकेको छैन । सामान्य अनुगमन मात्र भइरहेको उपभोक्ता अधिकारकर्मीको गुनासो छ ।
पछिल्लो एक महिनायता खाने तेलको मूल्य प्रतिलिटर २० रुपैयाँदेखि ५० रुपैयाँसम्म महँगिएको छ । माघ अन्तिमतिर प्रतिलिटर २५० देखि २७५ रुपैयाँ पर्ने खाने तेलको मूल्य फागुन अन्तिमसम्म अस्वाभाविक बढेर २९० रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको छ ।
एलपी ग्यासको समस्या अझ पेचिलो बनेको छ । महँगो मूल्य तिरेरसमेत पाउन सक्ने अवस्था छैन । जनताको मागअनुसार ग्यास उपलब्ध गराउन नसकेपछि निगमले आधा सिलिन्डर (७.१ किलो) ग्यास बिक्री गर्न उद्योगहरूलाई निर्देशन दिएको छ । निगमले अनावश्यक सञ्चिती नगर्न र जोखिम नमोलन उपभोक्तामा आग्रह गरेको छ ।
नेपाल आयल निगमले ग्यास आपूर्तिमा कुनै समस्या नरहेको दाबी गरिरहँदा बजारमा अभाव कायमै छ । यस्तै ग्यासको मूल्य पनि बढी लिन थालेका छन् । केही बिक्रेताहरूले प्रतिसिलिन्डर २१ सय देखि २५ सय रुपैयाँसम्म ग्यास बिक्री गरिरहेका छन्, जबकि निगमले तोकेको मूल्य १९१० रुपैयाँ मात्र हो । र आधा सिलिन्डरको मूल्य ९५५ रुपैयाँ निगमले तोकेको छ ।
निगमले फागुन महिनामा करिब ४३ हजार ५ सय मेट्रिक टन ग्यास आयात भएको र दैनिक १ हजार ५ सयदेखि २ हजार मेट्रिक टन ग्यास नियमित आइरहेको बताइरहँदा माग धान्न नसकेपछि आधा सिलिन्डर बिक्री गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ । अहिले बजारमा ७.१ केजी तौल ग्यास बिक्री वितरण भइरहेको छ । उक्त ग्यास किन्न दिनभर लाइन लाग्नुपर्ने बाध्यता छ ।
